In november 2025 publiceerden de VS de Nationale Veiligheidsstrategie (NSS), waarin de belangrijkste doelstellingen van het buitenlands beleid werden uiteengezet. Het document pleit voor een terughoudend buitenlands beleid en een kleinere rol in conflicten in het Midden-Oosten. Recente acties van de VS, met name de militaire escalatie met Iran en de nauwere samenwerking met Israël, tonen echter een voortdurend interventionisme en een focus op regionale prioriteiten. Tegelijkertijd ondermijnen deze acties het in de strategie gestelde doel om de concurrentie tussen grootmachten, met name China, te beperken. Dit onthult een fundamentele tegenstrijdigheid tussen de principes van de NSS en het feitelijke buitenlands beleid van de regering. Dit artikel biedt een korte analyse van de NSS en recente acties van de VS in het Midden-Oosten.
In het document wordt het Midden-Oosten grotendeels als gestabiliseerd afgeschilderd, met een ‘verzwakt’ en ‘ingedamd’ Iran. Er staat ook in dat “de historische reden voor Amerika om zich op het Midden-Oosten te richten zal vervagen”. Echter, slechts drie maanden na de publicatie lanceerde de regering-Trump een militaire aanval op Iran en zijn bevolking. De Amerikaanse acties droegen bij aan het uitbreken van een grote regionale oorlog waarbij Israël betrokken raakte. Het conflict werd gekenmerkt door raketbeschietingen in de hele regio, aanvallen op Amerikaanse bases en verstoringen van de wereldwijde energiestromen, en breidde zich ook uit naar landen als Libanon, de Golfstaten en Jemen. Deze discrepantie wijst op een duidelijke discrepantie tussen de strategische beoordeling en de daadwerkelijke beleidsuitkomsten.
De redenen waarom de Verenigde Staten deze oorlog zijn begonnen, worden breeduit besproken en er lijkt geen volledige overeenstemming over te bestaan. In het NSS wordt Iran slechts vier keer genoemd en er wordt niet expliciet verwezen naar het daaropvolgende conflict. Het benadrukt echter wel Operation Midnight Hammer: Een gezamenlijke Amerikaans-Israëlische inspanning gericht op het verzwakken van Irans nucleaire verrijkingscapaciteit. Maar ongeacht het ‘succes’ van de operatie, blijft Iran in het document de belangrijkste ‘destabilisator’ van het Midden-Oosten.
Men kan zich afvragen (en dat hebben mensen zich ook afgevraagd) wat de motieven achter deze plotselinge aanval zijn? Uit de verklaringen van de NSS kunnen enkele redenen worden afgeleid:
“We willen een einde maken aan de aanhoudende schade die buitenlandse actoren toebrengen aan de Amerikaanse economie en deze terugdraaien, terwijl we de Indo-Pacifische regio vrij en open houden, de vrijheid van scheepvaart op alle cruciale zeewegen waarborgen en veilige en betrouwbare toeleveringsketens en toegang tot essentiële grondstoffen garanderen.”
“We willen voorkomen dat een vijandige macht het Midden-Oosten, de olie- en gasvoorraden en de knelpunten waar die doorheen lopen, domineert, en tegelijkertijd de ‘eindeloze oorlogen’ vermijden die ons in die regio met grote kosten hebben vastgezet.”
Met deze citaten biedt het beleidsdocument context voor het begrijpen van de aanval op Iran. Maar ik zou willen betogen dat veel meer delen van het document in tegenspraak zijn met de acties in het Midden-Oosten. Volgt de VS haar eigen buitenlandbeleid zoals vastgelegd in de Nationale Veiligheidsstrategie? Ten eerste belicht het document een aantal interessante punten over non-interventie:
“Voor een land met zulke talrijke en uiteenlopende belangen als het onze is strikte naleving van het non-interventiebeginsel niet mogelijk. Toch zou deze neiging een hoge lat moeten leggen voor wat een gerechtvaardigde interventie inhoudt.”
Met andere woorden: de VS mogen ingrijpen in een andere staat zolang het hun eigen belangen dient en als een ‘gerechtvaardigde interventie’ kan worden beschouwd. De aanval op Iran kan echter niet als een gerechtvaardigde interventie onder internationaal recht worden gezien. Er was geen aantoonbare directe dreiging die de aanval zou rechtvaardigen. Hoewel het leek alsof de VS afstand wilden nemen van de rigide interventionistische regeringen uit het verleden en een flexibel realisme wilden bevorderen dat beperkte militaire betrokkenheid in het buitenland impliceert, is dit een van de meest significante Amerikaanse militaire interventies in het Midden-Oosten van de afgelopen jaren.
Het rapport verwerpt ook een op waarden gebaseerd buitenlands beleid en richt zich in plaats daarvan op het nationale belang in plaats van op de bevordering van democratie:
“Wij streven naar goede en vreedzame handelsbetrekkingen met de landen van de wereld, zonder hen democratische of andere maatschappelijke veranderingen op te leggen die sterk afwijken van hun tradities en geschiedenis.”
“Maar om dat te doen [het bestrijden van radicalisme aan te moedigen] moeten we stoppen met Amerika’s mislukte experiment om deze landen – met name de Golfmonarchieën – onder druk te zetten hun tradities en historische regeringsvormen op te geven. We moeten hervormingen aanmoedigen en toejuichen wanneer en waar ze organisch ontstaan, zonder te proberen ze van buitenaf op te leggen.”
De VS blijven sterk verbonden met Israël en beschouwen het als een centrale strategische partner en onderdeel van een bredere regionale politieke en veiligheidsstructuur. Zelfs als dit wordt gepresenteerd als “op belangen gebaseerd”, weerspiegelt de mate van verbondenheid een quasi-ideologische betrokkenheid, zoals gegarandeerde veiligheid en het opbouwen van regionale orde. Op deze manier blijven de VS diep verweven met de vormgeving van regionale politieke uitkomsten, wat in tegenspraak is met het idee van een ‘afstandelijk’ realisme. Met andere woorden, de NSS beweert ideologie te verwerpen, maar het beleid ten aanzien van Israël weerspiegelt diepe normatieve en strategische betrokkenheid.
Bovendien stelde de NSS dat de strategische focus van de VS moest verschuiven naar de Indo-Pacifische regio. Dit is een zeer algemene manier om te zeggen dat het Amerikaanse belang ligt in het aanpakken van de concurrentie tussen grootmachten, met name China. De oorlog in Iran heeft echter militaire middelen opgeslokt en wereldwijde instabiliteit veroorzaakt. De acties van de VS ondermijnden hun eigen strategische verschuiving naar China en brachten hen opnieuw in dit conflict. Maar niet alleen is de focus van China afgeweken, het heeft Iran er ook toe aangezet de wereldwijde dominantie van de Amerikaanse dollar rechtstreeks uit te dagen, wat het Chinese yuan-systeem zou kunnen versterken. Bovendien sloot Iran, als reactie op de aanval, de Straat van Hormuz af, de belangrijkste doorvoerroute voor olie ter wereld, wat deze verklaring rechtstreeks tegenspreekt.
“Amerika zal er altijd een fundamenteel belang bij hebben dat de energievoorziening vanuit de Golf niet in handen valt van een regelrechte vijand, dat de Straat van Hormuz open blijft, dat de Rode Zee bevaarbaar blijft, dat de regio geen broedplaats of exporteur van terrorisme tegen Amerikaanse belangen of het Amerikaanse thuisland wordt, en dat Israël veilig blijft.”
Kortom, de acties van de VS illustreren hoe het land is afgeweken van zijn eigen verklaarde principes. In plaats van een consistente en gerichte strategie te weerspiegelen, lijkt het huidige buitenlandbeleid reactief en tegenstrijdig, wat belangrijke vragen oproept over de geloofwaardigheid en effectiviteit van de NSS als leidraad voor het Amerikaanse optreden in het buitenland.
Foto door stevenabraham via https://unsplash.com/photos/usa-flag-on-pole-at-the-city-during-day-BdgWxoO-jbc
